Наслов

Витамин за Вид-амин

Египќаните уште пред многу години знаеле дека ако редовно си јадеш џигерче нема да си имаш проблеми со видот. Не знаеме дали во тоа време во Египет имало специјализирани офталмолози, ама нутриционистите им биле во тек со настаните. Еве зошто витаминот А е потребен за можеби најважното чуло во нашиот организам.

Основни карактеристики
Витаминот А претставува генерички термин кој опфаќа група на липосолубилни антиоксиданси способни и потребни за бројни функции во организмот. Постојат два облика на витаминот А, функционален витамин А познат уште и како ретинол и провитамини А односно каротеноиди кои повеќе се застапени во растенијата. Каротеноидите иако се сосема друга група на соединенија тие можат во одредени ситуации (дефицит) да бидат претворени во активен витамин А па затоа се викаат и провитамини.

Овие антиоксиданси се апсорбираат во горните партии на тенкото црево во присуство на масти (липосолубилни витамини), а резервно се чуваат во црниот дроб во форма на естери. Резервите се доволни за една до две години кај повеќето возрасни луѓе.

Функција
Ретиналот, односно оксидираниот метаболит на ретинолот е потребен за процесите на визуелизација. Рецепторните клетки во ретината на окото, стапчињата и чепчињата, содржат фотосензитивен пигмент односно фоторецепторен протеин родопсин во чии што состав влегува ретиналот. Доколку витаминот А, односно ретиналот е во дефицит родопсинот не е во можност да се продуцира и последователно настанува состојба наречена ноќно слепило.

Витаминот А исто така е важен за одржување на влажноста на конјунктивата со што го штити окото од инфекции. Затоа капките со витамин А се покажале како ефективен третман на специфични воспаленија на окото.

Во комбинација пак со други антиоксиданси како витамините C и Е тој игра улога во превенцијата на старосното поврзаната загуба на видот. Според AREDS (Age-Related Eye Disease Study) студијата, луѓето што ги примале препорачаните дневни дози на гореспоменатите антиоксиданси имале 25% помалку шанси за старосно губење на видот.

Дневни потреби и хранителни извори
И како во сите останати случаи, најдобриот начин на внесување на овој витамин е преку исхраната. Тој е составен дел на црниот дроб, црвените пиперки, морковите, зелената салата, тиквата и сувите кајсии.

Дневните вредности за овој витамин се 5,000 IU (интернационални единици), а најдобриот животински извор на овој витамин е џигерот кој на 100g просечно содржи дури 75,300 IU што е извонредна количина. Вегетаријанците пак може да ги задоволуваат своите потреби од растителните продукти богати со бета-каротен.

26 Октомври 2012

За авторот